Przepisy dotyczące środków ochrony roślin regularnie się zmieniają. Wynika to z okresowych ocen substancji czynnych prowadzonych na poziomie Unii Europejskiej oraz decyzji dotyczących bezpieczeństwa ludzi, zwierząt i środowiska. Dla rolników i sadowników oznacza to konieczność śledzenia zmian, ponieważ wycofanie substancji czynnej może wpłynąć na dostępność konkretnych preparatów oraz sposób prowadzenia ochrony upraw. Warto jednak pamiętać, że nie wszystkie informacje pojawiające się w mediach są zgodne z obowiązującymi przepisami.
Jakie środki ochrony roślin będą wycofane w 2026 roku?
Nie istnieje jedna oficjalna lista wszystkich preparatów, które zostaną wycofane w 2026 roku. Wycofania dotyczą przede wszystkim substancji czynnych, a dopiero w następnej kolejności środków handlowych zawierających te substancje. Każda decyzja podejmowana jest indywidualnie przez Komisję Europejską, a następnie wdrażana przez państwa członkowskie.
W 2026 roku uwagę producentów rolnych zwracają przede wszystkim substancje, których zatwierdzenie wygasa i nie zostało odnowione. Przykładem są metoksyfenozyd (methoxyfenozide) oraz buprofezyna (buprofezin), dla których zakończenie unijnego zatwierdzenia oznacza konieczność wycofania środków zawierających te substancje zgodnie z harmonogramem określonym przez organy regulacyjne.
Jednocześnie wiele innych substancji przechodzi proces ponownej oceny. Nie oznacza to jednak automatycznego zakazu stosowania. W praktyce część zatwierdzeń jest odnawiana, część przedłużana, a tylko niektóre kończą się wycofaniem.
Rolnicy powinni pamiętać, że o możliwości stosowania konkretnego preparatu decyduje aktualny rejestr środków ochrony roślin prowadzony przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz obowiązujące decyzje Komisji Europejskiej.
Dlaczego środki ochrony roślin są wycofywane?
Proces wycofywania preparatów nie odbywa się przypadkowo. Każda substancja czynna podlega wieloletnim badaniom dotyczącym wpływu na zdrowie ludzi, zwierząt oraz środowisko naturalne.
Najczęstsze przyczyny wycofań środków ochrony roślin to:
- pojawienie się nowych danych naukowych dotyczących bezpieczeństwa,
- niespełnienie aktualnych wymagań określonych w przepisach UE,
- brak złożenia dokumentacji niezbędnej do odnowienia zatwierdzenia przez producenta.
Często zdarza się również, że producent sam rezygnuje z ubiegania się o odnowienie zatwierdzenia substancji czynnej. W takiej sytuacji jej stosowanie może zostać zakończone po upływie określonych terminów przewidzianych w przepisach. (J.S. Hamilton)
Jakie opryski będą wycofane?
Nie wycofuje się wszystkich preparatów jednocześnie. Jeżeli dana substancja czynna traci zatwierdzenie, wycofywane są wyłącznie środki, które ją zawierają. W praktyce oznacza to, że dwa preparaty o różnych nazwach handlowych mogą zniknąć z rynku jednocześnie, jeśli bazują na tej samej substancji.
W 2026 roku szczególną uwagę należy zwracać na komunikaty dotyczące substancji, których zatwierdzenie nie zostało odnowione lub wygasa. Dotyczy to między innymi wspomnianych wcześniej metoksyfenozydu i buprofezyny.
Jednocześnie wiele substancji pozostaje nadal dopuszczonych do stosowania, mimo że wokół nich pojawiają się liczne dyskusje dotyczące przyszłości. Dotyczy to między innymi glifosatu czy acetamiprydu, dla których obowiązują odrębne decyzje regulacyjne, dlatego przed zakupem środka ochrony roślin zawsze warto sprawdzić aktualny rejestr preparatów oraz etykietę dopuszczoną do stosowania.
Czy Mospilan jest wycofany?
Nie. Według aktualnego stanu prawnego Mospilan nie został wycofany z obrotu w Unii Europejskiej ani w Polsce.
Preparat Mospilan zawiera acetamipryd, który pozostaje zatwierdzoną substancją czynną na poziomie Unii Europejskiej. W ostatnich latach wokół acetamiprydu toczyły się liczne dyskusje naukowe, a zmieniono między innymi niektóre najwyższe dopuszczalne poziomy pozostałości (MRL) dla wybranych produktów spożywczych. Nie oznacza to jednak automatycznego wycofania samej substancji ani preparatu Mospilan.
W niektórych państwach członkowskich ograniczono lub cofnięto wybrane zastosowania preparatów zawierających acetamipryd, co mogło powodować mylne informacje o całkowitym zakazie stosowania. Przykładowo w Niemczech cofnięto jedynie część zastosowań niektórych preparatów zawierających tę substancję, dlatego użytkownicy powinni zawsze kierować się etykietą obowiązującą w Polsce oraz krajowym rejestrem środków ochrony roślin.
Jak sprawdzać, czy preparat nadal można stosować?
Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest korzystanie z oficjalnych źródeł informacji. Pozwala to uniknąć stosowania preparatów, które utraciły zezwolenie lub których termin sprzedaży bądź stosowania już minął.
Warto regularnie sprawdzać:
- rejestr środków ochrony roślin prowadzony przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi,
- komunikaty Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa,
- decyzje Komisji Europejskiej dotyczące zatwierdzania substancji czynnych.
Należy pamiętać, że po wycofaniu środka zwykle obowiązuje jeszcze okres umożliwiający sprzedaż, a następnie określony czas na zużycie istniejących zapasów. Daty te różnią się w zależności od decyzji administracyjnej i nie są jednakowe dla wszystkich preparatów.
Jak przygotować gospodarstwo na zmiany?
Coraz częstsze zmiany przepisów sprawiają, że planowanie ochrony roślin wymaga większej elastyczności niż jeszcze kilkanaście lat temu. Warto wcześniej analizować dostępność alternatywnych substancji czynnych oraz korzystać z zasad integrowanej ochrony roślin.
Duże znaczenie ma również rotacja substancji czynnych. Pozwala ona nie tylko ograniczać ryzyko powstawania odporności u chwastów, chorób i szkodników, ale także ułatwia dostosowanie się do ewentualnych zmian w przepisach.
Dobrym rozwiązaniem jest także ścisła współpraca z doradcami rolniczymi oraz regularne uczestnictwo w szkoleniach dotyczących ochrony roślin. Dzięki temu można szybciej reagować na zmiany w prawie i uniknąć problemów związanych ze stosowaniem preparatów, które utraciły zezwolenie.
Najważniejsze zmiany dla rolników w 2026 roku
Rok 2026 nie przynosi jednorazowego wycofania wszystkich popularnych środków ochrony roślin. Zmiany dotyczą przede wszystkim poszczególnych substancji czynnych ocenianych zgodnie z unijnymi procedurami. Niektóre zatwierdzenia wygasają i nie są odnawiane, inne zostają przedłużone lub utrzymane po ponownej ocenie.
Najważniejszą informacją dla wielu producentów jest to, że Mospilan nie został wycofany i pozostaje dopuszczony do stosowania zgodnie z obowiązującą etykietą. Jednocześnie rolnicy powinni na bieżąco śledzić komunikaty urzędowe, ponieważ lista dopuszczonych preparatów może zmieniać się wraz z kolejnymi decyzjami dotyczącymi substancji czynnych. Korzystanie wyłącznie z oficjalnych źródeł pozwala uniknąć błędnych informacji i właściwie zaplanować ochronę upraw w kolejnych sezonach.
Źródło: www.zycierolnika.pl
