
Niska temperatura potrafi unieruchomić nawet sprawny ciągnik rolniczy, szczególnie jeśli maszyna przez całą noc stała na zewnątrz. Zdarza się, że rozrusznik obraca wałem korbowym, jednak silnik nie podejmuje pracy pomimo kolejnych prób uruchomienia. Przyczyną mogą być problemy z paliwem, osłabiony akumulator albo niesprawny układ podgrzewania. Zanim rozpoczniemy kosztowne naprawy, warto sprawdzić kilka elementów, które najczęściej odpowiadają za trudności z zimowym rozruchem.
Dlaczego silnik kręci, ale nie odpala?
Silnik Diesla potrzebuje odpowiednio wysokiej temperatury powietrza sprężonego w cylindrach, aby nastąpił samozapłon wtryskiwanego paliwa. Podczas mrozów ścianki cylindrów są wychłodzone, a gęsty olej silnikowy stawia większy opór obracającym się elementom. Jeżeli rozrusznik pracuje zbyt wolno, temperatura osiągana podczas sprężania może okazać się niewystarczająca do rozpoczęcia spalania. Nawet jeśli wał korbowy się obraca, osłabiony akumulator może uniemożliwić uruchomienie jednostki napędowej.
Drugą częstą przyczyną jest ograniczony dopływ oleju napędowego, szczególnie gdy w zbiorniku znajduje się paliwo niedostosowane do zimowych temperatur. Pod wpływem chłodu wytrącają się kryształy parafiny, które mogą zablokować filtr paliwa i utrudnić jego przepływ do układu wtryskowego. Problem mogą dodatkowo pogłębiać zanieczyszczenia oraz woda zgromadzona w filtrze lub separatorze, ponieważ przy ujemnej temperaturze może zamarzać. Jeżeli ciągnik pracował bez problemów poprzedniego dnia, a po mroźnej nocy przestał odpalać, warto rozpocząć diagnostykę właśnie od akumulatora i układu paliwowego.
Dlaczego silnik długo kręci zanim odpali?
Sytuacja, w której ciągnik ciężko odpala, ale po kilku próbach zaczyna pracować prawidłowo, może wskazywać na niesprawny układ wspomagania zimnego rozruchu. W zależności od konstrukcji silnika stosowane są świece żarowe, podgrzewacze powietrza dolotowego lub świece płomieniowe, których zadaniem jest ułatwienie zapłonu mieszanki. Jeśli któryś z tych elementów nie działa, rozruch może wymagać dłuższego obracania wałem korbowym, szczególnie podczas silnych mrozów. Przyczyną bywa również uszkodzony przekaźnik, przewód elektryczny albo czujnik odpowiedzialny za sterowanie podgrzewaniem.
Długie kręcenie może także świadczyć o zapowietrzaniu się układu paliwowego, niewystarczającym ciśnieniu paliwa lub nieprawidłowym działaniu wtryskiwaczy. W starszych ciągnikach należy sprawdzić szczelność przewodów i połączeń, ponieważ nawet niewielkie nieszczelności mogą powodować problemy po dłuższym postoju. Jeżeli podczas rozruchu z rury wydechowej wydobywa się biały dym, może to oznaczać, że część paliwa nie ulega prawidłowemu spaleniu. Jeśli problemy występują również przy dodatniej temperaturze, konieczne może być sprawdzenie układu wtryskowego, a w bardziej zużytych silnikach także ciśnienia sprężania.
Ciągnik nie odpala w czasie mrozów. Co sprawdzić najpierw?
Diagnostykę najlepiej rozpocząć od akumulatora, ponieważ niska temperatura znacząco ogranicza jego zdolność do oddawania prądu. Należy sprawdzić stan naładowania, czystość klem oraz połączenia przewodów masowych, które przy korozji lub poluzowaniu mogą powodować spadki napięcia. Sam fakt, że rozrusznik się obraca, nie oznacza jeszcze, że osiąga odpowiednią prędkość obrotową. Jeśli wał kręci się powoli, warto wykonać pomiar napięcia podczas rozruchu oraz test akumulatora pod obciążeniem.
Kolejnym krokiem jest kontrola filtra paliwa i separatora wody, przy czym czynności należy wykonywać zgodnie z instrukcją producenta ciągnika. Jeżeli filtr jest zablokowany przez parafinę lub zamarzniętą wodę, jego wymiana oraz przywrócenie prawidłowego przepływu paliwa mogą rozwiązać problem. W przypadku zapowietrzenia układ trzeba odpowietrzyć według procedury przewidzianej dla danej jednostki napędowej. Nie należy jednak samodzielnie odkręcać przewodów wysokociśnieniowych w układach Common Rail, ponieważ paliwo pod wysokim ciśnieniem może spowodować poważne obrażenia.
Czy zimowy olej napędowy ułatwia uruchamianie ciągnika?
Rodzaj paliwa ma ogromne znaczenie dla pracy silnika podczas niskich temperatur, ponieważ letni olej napędowy ma znacznie gorsze właściwości niskotemperaturowe. W Polsce standardowy zimowy olej napędowy klasy F ma temperaturę zablokowania zimnego filtra CFPP nie wyższą niż -20°C. Oznacza to, że paliwo jest przystosowane do pracy w określonych warunkach, ale nie daje gwarancji bezproblemowego rozruchu przy każdej temperaturze. Podczas wyjątkowo silnych mrozów potrzebne może być paliwo o jeszcze lepszych właściwościach niskotemperaturowych, zgodne z wymaganiami producenta silnika.
Warto pamiętać, że dodatki przeciw wytrącaniu parafiny najlepiej stosować profilaktycznie, zanim paliwo ulegnie wychłodzeniu i zacznie blokować filtr. Jeżeli w układzie pojawiły się już kryształy parafiny, samo dolanie preparatu do zbiornika nie musi przywrócić przepływu. Należy też unikać mieszania oleju napędowego z benzyną, ponieważ może to doprowadzić do uszkodzenia współczesnego układu wtryskowego. Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest stosowanie paliwa zimowego oraz dodatków dopuszczonych przez producenta ciągnika.
Ciągnik nie odpala po zimie. Czy przyczyną może być długi postój?
Jeżeli ciągnik nie odpala po zimie, choć wcześniej był sprawny, problem może wynikać z kilkumiesięcznego postoju i stopniowego rozładowania akumulatora. W tym czasie mogły również wystąpić nieszczelności przewodów paliwowych, a zanieczyszczenia zgromadzone w zbiorniku lub filtrze mogą utrudniać przepływ paliwa. Przed rozpoczęciem pracy należy sprawdzić poziom oleju silnikowego, stan płynu chłodniczego oraz przewody i połączenia elektryczne. Warto także skontrolować stan paliwa, zwłaszcza gdy maszyna była przechowywana w wilgotnym pomieszczeniu lub na zewnątrz.
Czego nie robić, gdy ciągnik nie chce odpalić?
Jednym z najczęstszych błędów jest wielokrotne, długotrwałe uruchamianie rozrusznika bez zachowania przerw przewidzianych w instrukcji obsługi. Takie postępowanie może doprowadzić do przegrzania rozrusznika i głębokiego rozładowania akumulatora, a jednocześnie nie usunie rzeczywistej przyczyny problemu. Szczególnie niebezpieczne jest stosowanie preparatów rozruchowych na bazie eteru w silnikach wyposażonych w świece żarowe lub podgrzewacze powietrza, ponieważ może dojść do gwałtownego zapłonu i uszkodzenia jednostki. Nie wolno również ogrzewać filtra paliwa otwartym ogniem ani używać przypadkowych urządzeń grzewczych w pobliżu przewodów paliwowych.
Jeżeli ciągnik regularnie odmawia rozruchu przy ujemnej temperaturze, należy znaleźć przyczynę zamiast ograniczać się do kolejnych prób uruchomienia. Pomocne może być stosowanie oleju silnikowego o lepkości odpowiedniej do sezonu i zgodnej z zaleceniami producenta, a także podgrzewacza cieczy chłodzącej, jeżeli przewidziano możliwość jego montażu. W nowoczesnych maszynach warto odczytać również kody usterek, ponieważ problemy z czujnikami i sterowaniem wtryskiem mogą uniemożliwiać rozruch mimo sprawnego rozrusznika. Systematyczna kontrola akumulatora, filtrów i układu podgrzewania przed zimą pozwala ograniczyć ryzyko unieruchomienia maszyny w najmniej odpowiednim momencie.
Źródła:
https://www.perkins.com/en_GB/aftermarket/maintenance/maintenance-advice/Winter-diesel-dos-and-donts.index.html
https://techinfo-omview.apps-prod-vpn.us.e06.c01.johndeerecloud.com/legacy/cceomview/omlvu19798_f9/Output/OMLVU19798_F917.html
https://www.orlen.pl/en/for-business/products/fuels/diesel-fuels/ekodiesel-ultra
