Łańcuchy w kombajnie pracują w trudnych warunkach. Mają kontakt z pyłem, resztkami roślinnymi, wilgocią i dużym obciążeniem. Bez odpowiedniego smarowania szybciej się wydłużają, głośniej pracują, niszczą koła łańcuchowe i mogą doprowadzić do przestoju w najważniejszym momencie żniw. Dobór środka smarnego ma więc bezpośredni wpływ na trwałość napędu i bezpieczeństwo pracy maszyny.
Dlaczego zwykły olej nie zawsze wystarcza?
Wielu operatorów sięga po zwykły olej silnikowy lub przekładniowy, bo jest łatwo dostępny. Taki środek może czasowo ograniczyć tarcie, ale ma też wady. Rzadki olej szybko spływa z ogniw, łatwo zbiera kurz i tworzy lepką warstwę z pyłem. W efekcie zamiast chronić łańcuch, może przyspieszać ścieranie sworzni i tulejek.
W kombajnie, gdzie wokół pracuje dużo plew i suchej masy roślinnej, lepiej sprawdzają się preparaty przeznaczone specjalnie do łańcuchów rolniczych. Ich zadaniem jest wniknąć między elementy ogniwa, a po odparowaniu nośnika pozostawić film smarny odporny na wyrzucanie podczas pracy.
Najlepszy wybór: Smar do łańcuchów rolniczych
Do większości łańcuchów w kombajnie warto stosować smar w sprayu lub płynny preparat do łańcuchów maszyn rolniczych. Dobry środek powinien być penetrujący, przyczepny i odporny na zapylenie. Po aplikacji musi dostać się do środka ogniw, bo właśnie tam występuje największe tarcie.
W praktyce dobrze sprawdzają się preparaty opisane jako smar do łańcuchów, olej do łańcuchów lub środek smarny do napędów łańcuchowych. Ważne, aby nie był to gęsty smar nakładany powierzchniowo, który zostaje głównie na zewnątrz i szybko oblepia się kurzem.
Kiedy stosować spray do łańcuchów?
Spray jest wygodny przy codziennej obsłudze kombajnu, szczególnie tam, gdzie dostęp do napędu jest ograniczony. Łatwo nanieść go dokładnie na rolki i połączenia ogniw. Dobre preparaty po aplikacji początkowo są rzadkie, dzięki czemu wnikają w szczeliny, a po chwili gęstnieją i lepiej trzymają się łańcucha.
Najlepiej smarować łańcuch po zakończeniu pracy, gdy elementy są jeszcze lekko ciepłe. Środek łatwiej wtedy penetruje ogniwa, a przez noc ma czas rozprowadzić się i związać z powierzchnią. Smarowanie tuż przed wjazdem w pole jest mniej korzystne, bo część preparatu może zostać szybko wyrzucona lub przykleić świeży pył.
Czy olej przekładniowy nadaje się do smarowania?
Olej przekładniowy może być używany doraźnie, zwłaszcza gdy producent kombajnu dopuszcza takie rozwiązanie w instrukcji obsługi. Jest gęstszy niż olej silnikowy i lepiej utrzymuje się na powierzchni, ale nadal ma skłonność do zbierania zanieczyszczeń.
Jeśli w gospodarstwie stosuje się olej do smarowania łańcuchów, trzeba nakładać go oszczędnie. Nadmiar nie poprawia ochrony, a jedynie zwiększa ilość przyklejonego kurzu. Łańcuch powinien być wilgotny od środka, nie ociekający na zewnątrz.
Czego lepiej unikać?
Nie warto smarować łańcuchów zużytym olejem. Może zawierać opiłki, sadzę, produkty spalania i zanieczyszczenia, które działają jak pasta ścierna. Taki olej pozornie poprawia pracę napędu, ale w dłuższej perspektywie szkodzi tulejkom, sworzniom i kołom zębatym.
Nie najlepszym wyborem jest też bardzo lepki smar stały nakładany grubą warstwą na zewnętrzną część łańcucha. Nie dociera tam, gdzie jest najbardziej potrzebny, a przy dużym zapyleniu szybko zamienia się w twardą, brudną masę.
Jak prawidłowo smarować łańcuchy w kombajnie?
Przed smarowaniem warto oczyścić łańcuch z plew, pyłu i starego osadu. Nie zawsze trzeba go myć, ale luźne zabrudzenia powinny zostać usunięte szczotką lub sprężonym powietrzem. Smar należy kierować na wewnętrzną stronę łańcucha, w miejsce styku z kołem zębatym oraz na rolki i sworznie.
Po aplikacji dobrze jest obrócić napęd ręcznie lub krótko uruchomić mechanizm na wolnych obrotach, jeśli można zrobić to bezpiecznie. Dzięki temu środek rozprowadzi się równomiernie. Nadmiar preparatu z zewnętrznej powierzchni można usunąć szmatką, aby ograniczyć przyklejanie kurzu.
Jak często smarować łańcuchy podczas żniw?
Częstotliwość zależy od warunków pracy, typu łańcucha i zaleceń producenta kombajnu. W czasie intensywnych żniw wiele łańcuchów wymaga kontroli codziennie. Przy dużym zapyleniu, pracy w suchym rzepaku lub kukurydzy, smarowanie może być potrzebne częściej.
Nie należy kierować się wyłącznie wyglądem zewnętrznym. Łańcuch może wyglądać na tłusty, a jednocześnie być suchy wewnątrz ogniw. Objawami niedostatecznego smarowania są głośniejsza praca, szarpanie, szybkie nagrzewanie się napędu oraz nierównomierne zużycie kół łańcuchowych.
Smarowanie a naciąg łańcucha
Nawet najlepszy środek smarny nie pomoże, jeśli łańcuch jest zbyt mocno lub zbyt luźno napięty. Zbyt duży naciąg przeciąża łożyska i przyspiesza zużycie ogniw. Zbyt luźny łańcuch uderza, przeskakuje i szybciej niszczy koła zębate.
Podczas obsługi warto więc połączyć smarowanie z kontrolą naciągu. Jeśli łańcuch wymaga częstego napinania, może być już nadmiernie wydłużony. W takiej sytuacji dalsze smarowanie poprawi pracę tylko na chwilę, a docelowo potrzebna będzie wymiana.
Jaki preparat wybrać do starszego kombajnu?
W starszych kombajnach łańcuchy często mają już większe luzy i pracują w mniej szczelnych osłonach. W takim przypadku warto wybrać preparat o dobrej przyczepności, ale bez przesadnej lepkości. Powinien dobrze penetrować ogniwa i nie tworzyć grubej warstwy zbierającej kurz.
Przy maszynach intensywnie eksploatowanych opłaca się używać jednego sprawdzonego środka i regularnie obserwować efekt. Jeśli po kilku godzinach pracy łańcuch jest suchy i głośny, preparat jest zbyt słaby lub aplikowany w niewłaściwy sposób. Jeśli natomiast tworzy się gruba warstwa brudu, warto zmniejszyć dawkę albo wybrać smar mniej lepki.
Smarowanie po sezonie
Po zakończeniu żniw łańcuchy warto dokładnie oczyścić, osuszyć i zabezpieczyć przed korozją. Kombajn często stoi przez wiele miesięcy, a wilgoć i resztki roślinne mogą przyspieszać rdzewienie. Do przechowywania dobrze sprawdza się preparat smarująco konserwujący, który zostawia ochronny film na metalu.
Przed kolejnym sezonem trzeba ponownie sprawdzić stan ogniw, naciąg i koła łańcuchowe. Jeżeli łańcuch jest sztywny, nierówno się układa albo ma widoczne luzy boczne, samo smarowanie nie przywróci mu pełnej sprawności. Wtedy lepiej wymienić zużyty element wcześniej, niż ryzykować awarię w trakcie pracy na polu.
Źródło: www.zycierolnika.pl
