Rzepak wymaga bardzo starannego siewu, ponieważ niewielkie nasiona muszą trafić na odpowiednią głębokość i zostać możliwie równomiernie rozmieszczone. Zbyt głęboki siew, nierówne odstępy czy duże różnice w terminie wschodów mogą pogorszyć rozwój plantacji jeszcze przed zimą. Jaki jest precyzyjny siewnik do rzepaku? W praktyce dobrze sprawdzają się zarówno nowoczesne siewniki rzędowe, jak i siewniki punktowe przystosowane do drobnych nasion. Wybór zależy przede wszystkim od systemu uprawy, rozstawu rzędów, areału i oczekiwanej obsady.
Jaki jest najlepszy siewnik do rzepaku?
Nie ma jednego modelu, który będzie najlepszy dla każdego gospodarstwa. Siewnik powinien przede wszystkim dokładnie utrzymywać głębokość, równomiernie dozować niewielką ilość nasion i dobrze kopiować nierówności pola.
W tradycyjnym siewie rzepaku bardzo dobrze sprawdzają się pneumatyczne siewniki rzędowe. Pozwalają uzyskać stosunkowo niewielki rozstaw między rzędami i dużą wydajność pracy. Są dobrym rozwiązaniem szczególnie wtedy, gdy ta sama maszyna ma być wykorzystywana również do zbóż.
Alternatywą jest siew punktowy. W takim systemie każde nasiono powinno zostać umieszczone osobno w określonym odstępie. Może to poprawić równomierność rozmieszczenia roślin i ograniczyć konkurencję pomiędzy nimi.
Najlepszy wybór zależy więc nie od samej marki, ale od tego, czy siewnik potrafi zachować powtarzalną głębokość i obsadę w rzeczywistych warunkach panujących na polu.
Jaki siewnik punktowy do rzepaku?
Do siewu punktowego rzepaku można wykorzystać maszyny wyposażone w odpowiednie tarcze lub systemy dozujące przeznaczone do drobnych nasion. Przykładem jest Kverneland Optima R, którą producent przewiduje również do siewu rzepaku. W zależności od konfiguracji możliwe są stosunkowo wąskie rozstawy rzędów.
W tej grupie znajduje się również HORSCH Maestro, który w wersjach SplitRow może pracować z mniejszą odległością pomiędzy rzędami. Takie rozwiązanie było stosowane właśnie między innymi do rzepaku, soi czy roślin strączkowych.
Siew punktowy daje możliwość dokładniejszego kontrolowania liczby roślin w rzędzie. Jest to szczególnie interesujące przy niższych normach wysiewu, gdy znaczenie ma niemal każde pojedyncze nasiono.
Trzeba jednak pamiętać, że nie każdy siewnik do kukurydzy automatycznie nadaje się do rzepaku. Potrzebny jest odpowiedni układ dozujący, możliwość ustawienia właściwej obsady oraz rozstaw rzędów pasujący do przyjętej technologii.
Dlaczego precyzja siewu rzepaku jest tak ważna?
Nasiona rzepaku są bardzo małe, a młode rośliny mają stosunkowo niewielki zapas energii potrzebnej do przebicia się przez warstwę gleby. Z tego powodu głębokość siewu powinna być stabilna.
Przy odpowiedniej wilgotności nasiona zazwyczaj umieszcza się płytko, często około 1,5-2 cm. W bardziej przesuszonej warstwie powierzchniowej czasami konieczne jest nieco głębsze umieszczenie, ale nie powinno się przesadzać.
Jeżeli część nasion trafi na 1 cm, a część na 4 cm, wschody mogą być bardzo nierówne. Rośliny, które pojawią się później, mogą słabiej konkurować i gorzej przygotować się do zimowania, dlatego dobra sekcja wysiewająca powinna stabilnie kopiować powierzchnię gleby i utrzymywać ustawioną głębokość nawet przy zmianach prędkości lub niewielkich nierównościach.
Siew punktowy czy tradycyjny siew rzędowy?
Tradycyjny siewnik zbożowy lub pneumatyczny jest nadal bardzo popularnym rozwiązaniem. Pozwala szybko obsiać duże powierzchnie i zwykle zapewnia niewielki rozstaw rzędów, na przykład 12,5 lub 15 cm.
W przypadku siewu punktowego rozstaw jest zazwyczaj większy. Spotyka się między innymi 25, 37,5, 45 czy 50 cm, zależnie od konstrukcji maszyny i przyjętej technologii.
Zaletą szerszych rzędów może być lepsze rozmieszczenie pojedynczych roślin w rzędzie i możliwość stosowania niższych norm wysiewu. Wadą jest natomiast wolniejsze zakrywanie międzyrzędzi, co może zwiększać znaczenie skutecznego zwalczania chwastów. Wybór powinien więc uwzględniać cały system uprawy, a nie jedynie sam moment wysiewu.
Jak działa siewnik punktowy do rzepaku?
Podstawowym elementem jest aparat dozujący. Jego zadaniem jest pobranie pojedynczego nasiona i przekazanie go do bruzdy w odpowiednim momencie.
W siewnikach pneumatycznych wykorzystywane jest podciśnienie lub nadciśnienie. Nasiona są przytrzymywane przy otworach tarczy, a następnie uwalniane w określonym miejscu.
W przypadku rzepaku system musi być szczególnie dokładny ze względu na małe rozmiary nasion. Zbyt duży otwór może powodować pobieranie kilku nasion, natomiast niewłaściwe ustawienie podciśnienia może zwiększać liczbę przepustów, dlatego przy zmianie gatunku zawsze trzeba zastosować wyposażenie i ustawienia zalecane przez producenta.
Jaki rozstaw rzędów wybrać przy rzepaku?
Nie ma jednej odległości odpowiedniej dla wszystkich gospodarstw. W klasycznym siewie najczęściej stosuje się stosunkowo wąskie międzyrzędzia, podczas gdy siew punktowy wymaga większego rozstawu.
Przy 37,5 lub 45 cm rośliny mają więcej miejsca w rzędzie i mogą silniej się rozgałęziać. Jednocześnie większa przestrzeń pomiędzy rzędami pozostaje przez pewien czas niezakryta.
Szerszy rozstaw może mieć sens przede wszystkim wtedy, gdy obsada jest odpowiednio dopasowana i rośliny mają dobre warunki do rozwoju jesiennego. Nie warto kopiować ustawień z innego gospodarstwa bez uwzględnienia stanowiska, terminu siewu i odmiany.
Ile nasion rzepaku powinien wysiewać siewnik?
Normę wysiewu najlepiej określać w liczbie żywych nasion na metr kwadratowy, a nie wyłącznie w kilogramach na hektar. Masa tysiąca nasion może się bowiem różnić pomiędzy odmianami i partiami materiału siewnego.
W praktyce obsada zależy od odmiany, terminu siewu, warunków stanowiska oraz technologii. Hybrydowe odmiany rzepaku często wysiewa się przy mniejszej liczbie roślin niż odmiany populacyjne.
Przy siewie punktowym można precyzyjniej określić odstęp pomiędzy kolejnymi nasionami. Jeśli więc planowana jest niewielka obsada, dobrze ustawiony siewnik może ograniczyć skupiska kilku roślin oraz puste miejsca.
Przed rozpoczęciem pracy zawsze trzeba jednak wykonać próbę wysiewu i sprawdzić, czy rzeczywista obsada odpowiada ustawionej.
Jak ważna jest kontrola głębokości?
Jest jednym z najważniejszych elementów. Nawet bardzo dobry system dozujący nie zapewni równych wschodów, jeśli sekcja raz prowadzi nasiona płytko, a chwilę później umieszcza je kilka centymetrów głębiej.
W nowoczesnych siewnikach stosuje się koła kopiujące znajdujące się blisko redlicy. Dzięki temu sekcja może dokładniej reagować na zmiany powierzchni pola.
Ważny jest także docisk redlic. Przy zbyt małym nacisku maszyna może nie osiągać ustawionej głębokości na twardym stanowisku. Zbyt duży docisk może natomiast nadmiernie zagęszczać glebę.
Przed siewem warto zatrzymać zestaw po kilkudziesięciu metrach i ręcznie odkryć nasiona w kilku miejscach. To prosty sposób na sprawdzenie rzeczywistej jakości pracy.
Czy prędkość wpływa na dokładność siewu?
Tak. Im szybciej porusza się siewnik, tym trudniej sekcjom wysiewającym stabilnie kopiować nierówności powierzchni. Dotyczy to szczególnie pól z dużą ilością brył lub kolein.
Nowoczesne konstrukcje mogą pracować ze stosunkowo dużymi prędkościami, ale maksymalna wartość podawana dla maszyny nie powinna być automatycznie stosowana w każdych warunkach.
Przy rzepaku lepiej zwolnić i zachować odpowiednią głębokość niż wykonać pracę bardzo szybko kosztem nierównych wschodów.
Dobrym rozwiązaniem jest stopniowe zwiększanie prędkości i obserwowanie wskazań terminala oraz pracy poszczególnych sekcji.
Jak przygotować pole do precyzyjnego siewu rzepaku?
Rzepak potrzebuje dobrze przygotowanej strefy siewnej. Gleba powinna zapewniać kontakt nasiona z wilgotnym podłożem, ale jej powierzchnia nie musi przypominać drobnego pyłu.
Zbyt intensywne rozdrabnianie może sprzyjać zaskorupianiu po intensywnym deszczu. Z kolei bardzo duże bryły utrudniają utrzymanie jednakowej głębokości.
Warto również ograniczyć liczbę przejazdów, szczególnie w warunkach przesuszenia. Każda dodatkowa uprawa może zwiększać utratę wilgoci z powierzchni gleby.
Dobry siewnik nie naprawi źle przygotowanego stanowiska. Im bardziej wyrównane warunki w pasie siewnym, tym łatwiej wykorzystać możliwości precyzyjnej maszyny.
Czy Kverneland Optima nadaje się do rzepaku?
Tak. Producent Kverneland wskazuje rzepak wśród gatunków, które mogą być wysiewane siewnikiem Optima R. Maszyna może pracować z różnymi sekcjami wysiewającymi i oferuje możliwość stosunkowo wąskiego ustawienia rzędów.
W wersjach z elektrycznym napędem sekcji dostępne są również rozwiązania wspomagające sterowanie poszczególnymi rzędami. To może być przydatne na klinach i uwrociach, gdzie ograniczenie nakładania się wysiewu poprawia równomierność obsady.
Nie oznacza to jednak, że każda konfiguracja Optimy będzie odpowiednia do rzepaku. Przed zakupem trzeba sprawdzić konkretną sekcję, wyposażenie dozujące i dostępny rozstaw rzędów.
Czy HORSCH Maestro może siać rzepak?
Tak, ale istotna jest odpowiednia konfiguracja. HORSCH prezentował między innymi wersję Maestro SplitRow, w której dzięki dodatkowym sekcjom możliwe jest zmniejszenie rozstawu z 70-75 cm do około 35-37,5 cm. Producent wskazywał rzepak jako jedno z zastosowań takiego rozwiązania.
Sekcje Maestro są projektowane tak, aby kopiować nierówności i utrzymywać zadaną głębokość. Ma to duże znaczenie przy drobnych nasionach, gdzie różnica kilku centymetrów może wyraźnie wpłynąć na termin wschodów.
W dużych gospodarstwach zaletą może być uniwersalność maszyny, która w odpowiedniej konfiguracji obsługuje kilka różnych gatunków.
Na co warto zwrócić uwagę przed zakupem siewnika?
Najpierw warto odpowiedzieć sobie na pytanie, ile hektarów rzepaku będzie obsiewanych rocznie. Przy niewielkim areale wyspecjalizowany siewnik punktowy może być trudny do ekonomicznego uzasadnienia.
Następnie trzeba sprawdzić minimalny dostępny rozstaw rzędów, dokładność dawkowania drobnych nasion, sposób regulowania głębokości oraz nacisku sekcji. Ważne jest także zapotrzebowanie na moc i hydraulikę ciągnika.
Przydatne są elektroniczne napędy sekcji, kontrola przepustów i automatyczne wyłączanie rzędów. Pozwalają lepiej wykorzystać materiał siewny, szczególnie na polach o nieregularnym kształcie.
Duże znaczenie ma również dostęp do części, serwisu oraz łatwość zmiany ustawień pomiędzy rzepakiem a innymi gatunkami.
Czy siew punktowy rzepaku zawsze jest lepszy?
Nie. Może zapewnić bardzo dokładne rozmieszczenie nasion, ale nie oznacza automatycznie wyższych plonów w każdym gospodarstwie.
Dobry pneumatyczny siewnik rzędowy również potrafi uzyskać bardzo wyrównane wschody, jeśli pole jest odpowiednio przygotowane, norma prawidłowo ustawiona, a redlice stabilnie prowadzone.
Siew punktowy jest szczególnie interesujący tam, gdzie rolnik chce dokładnie kontrolować obsadę i stosować szersze międzyrzędzia. Tradycyjny siew może być natomiast bardziej uniwersalny, szybszy organizacyjnie i łatwiejszy do wykonania maszyną wykorzystywaną również do zbóż.
Przy wyborze precyzyjnego siewnika do rzepaku największe znaczenie mają dokładność dawkowania nasion oraz stabilne utrzymywanie zadanej głębokości siewu. Kverneland Optima czy odpowiednio skonfigurowany HORSCH Maestro są przykładami maszyn umożliwiających punktowy siew rzepaku, ale wysokiej klasy siewnik rzędowy również może zapewnić bardzo dobre rezultaty. Ostateczny wybór powinien wynikać z technologii stosowanej w gospodarstwie, warunków glebowych, powierzchni uprawy oraz planowanej obsady roślin.
Źródło: www.zycierolnika.pl
